Derneğimizin İstanbul Şubesinden Doç. Dr. Ahmet Akıcı ve   Prof.Dr. Şule Oktay'ın birlikte yazdıkları “Rational Pharmacotherapy and Pharmacovigilance” başlıklı derleme makale  “Current Drug Safety Dergisi’nin 2007 yılı ilk sayısında yayımlandı.
  Farmakovijilansın Ekonomi-Politiği

Farmakovijilans eğitimi bugünlerde en sık tartışılan konuların içeresinde yer alıyor. Farmakovijilans derneği aktiviteleri içerisinde de önemli bir yer bulan eğitim konusunu, güncel bir makaleyi referans alarak tartışmaya açmak istiyorum. Derneğin bu web sitesi bildiğiniz üzere aynı zamanda bir tartışma platformu olarak tasarlanmış ve okuyucuların da aktif olarak katılması beklenmektedir. Bu nedenle bu konularda yazmanız ve fikirlerinizi paylaşarak katkıda bulunmanız, amacın yerine getirilmesinde çok önemli bir rol oynayacaktır.

Alıştığım tarzın dışında bir yazıya başlamanın bu kadar güç olacağını hiç düşünmemiştim (bu benim ilk köşe yazım!). Uzun süre “ne yazılabilir?” diye düşündüm. Güncel sorunlardan başlasam; ilk yazı için çok ağır olurdu. Peki “Farmakovijilans nedir?” gibi sorulara yanıt aramaya başlasam? Bu seçeneği de çok mantıklı bulmayınca önümüzdeki süreçte bu siteden benim kişisel beklentilerimi aktarmanın doğru olduğu kanısına vardım.

Derneğin oluşum sürecini ve fikri arka planını yeri geldikçe paylaşacağımızı söylemiştik ilk yazıda
Daha sistemin kuruluşunun ilk aşamalarında, konuyla ilgili bilgi sahibi olan tüm tarafların misyon karmaşası yaşadıklarını gözlemiştik, dahası biz de bu karmaşayı yaşayanlar arasındaydık. Herkes farmakovijilansla ilgili bir şeyler yapılması gerektiğini düşünüyordu, ama ne yapılması ve nasıl yapılması gerektiğine ilişkin bir görüş birliği yoktu.

Uzun sayılabilecek bir yolculukta, bir köşe taşına daha eriştik: Derneğin WEB sitesi  artık aktive oluyor.Türkiye’de bir farmakovijilans sisteminin kurulması ve işletilmesinde, ileride yeri geldikçe ayrıntıları ile ele alacağımız gereksinim, Farmakovijilans Derneğini doğurdu. Süreci yaşayan ve yakından izleyenler bilirler; mükemmel olmaktan çok, hep pratik ve işlevsel olmayı seçtik. Bu yöntemle kısa sürede tahminimizin ve planımızın çok ötesinde mesafe aldık. Bir yıla Merkez ve Şubeler olmak üzere 3 genel kurul, 13 eğitim toplantısı sığdırdık. Bu sürecin sonunda sektörde, akademide ve hekimlerde farkındalığın oluşmasında ciddi bir yol katedildi. 

Farmakovijilans; ilaç güvenliliği ile ilgili sorunların saptanması, izlenmesi, değerlendirilmesi, ilaçlara bağlı olarak kısa ve uzun dönemde ortaya çıkması muhtemel advers etki-olayların önlenmesi ya da en aza indirilmesiyle uğraşan multi-disipliner bir çalışma alanıdır. İlaç tüketimi bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artış göstermektedir ve bu artışa paralel olarak, ilaç güvenliliği konusu kamuoyunda güncel tartışma konuları arasında yerini almaktadır. Yeni ilaç geliştirme aşamalarında ilaç güvenliliği şüphesiz, sıkı bir şekilde denetlenmekte ve araştırılmaktadır. Ne yazık ki pazarlama öncesi yapılan bu araştırmaların ilaç güvenliliğini tam olarak ortaya koyması ve elde edilen sonuçların toplumun geneline uyarlanması her zaman uygun olamamaktadır. Bunun nedenleri arasında;

Canlı organizmalar ile ilaç arasındaki etkileşmeyi inceleyen farmakoloji bilimi 20. yüzyılın özellikle ikinci yarısında önemli gelişmeler göstermiştir. Oluşan bilgi birikimi yeni soruları gündeme getirmiş ve bunların yanıtlarının verilmesi aynı zamanda birçok altbilim dalının ortaya çıkmasına neden olmuştur.

İstisnasız her hasta, yaşamını tehlikeye atmamak adına “ilaca karşı uyanık olmak” eylemini gerçekleştirmek zorundadır.
Hasta açısından “ilaca karşı uyanık olmak” eylemi, vücuduna aldığı ‘ilaç’ nitelikli maddelerin ne için alındığı, en etkin/güvenli nasıl alınacağı, vücudunda neyi düzeltmesini ve neleri bozmasını beklemesi gerektiğini bilme ve uygulama halidir.
“İlaca karşı uyanık olmak” eylemi, -gerçekleştirilmediğinde- geçici/ kalıcı sakatlık ve hatta bazen ölüm tehlikesi doğurabilecek potansiyelde bir süreç olduğundan hasta açısından tümüyle doktorlara bırakılamayacak kadar yaşamsaldır.
Hasta açısından “ilaca karşı uyanık olmak” eylemi, aşağıdaki maddeler çerçevesinde basamaklanabilir.